Hanzeroute 2013

Fietsen, eten, slapen, fietsen, eten, slapen. Het heilzame voorspelbare ritme van de fietsvakantie. "Doen jullie nog wel eens wat anders dan fietsvakanties?” is een veelgehoorde vraag. Jawel hoor, vorig jaar waren we nog met een campertje op Nova Scotia, maar eerlijk gezegd hebben we het fietsen toen wel erg gemist. Lekker buiten bezig zijn, moe worden en iedere dag ergens anders aankomsten. Je voornaamste zorgen zijn "waar gaan we eten’ en "waar gaan we slapen?” In Duitsland veranderde deze mantra  in: "wat ga ik eten?”  Hoe kan ik een dermate verantwoorde keuze maken uit de menukaart dat ik ondanks 85 km per dag fietsen toch niet moddervet word? Overvloed alom in het land van de Schnitzelmaffia.

Dit jaar reden we in een kleine drie weken het noordelijke deel van de Hanzeroute, via Bremen en Hamburg naar Lübeck, en dan langs de Duitse Oostzeekust tot aan de Poolse grens. Om vervolgens met de trein vanuit Berlijn weer terug te gaan naar huis. Het is ons weer uitermate goed bevallen. 

"Wat was nu het centrale thema deze reis?". We zitten in de ondergaande zon op een terras aan de haven in Uckermünde in onze laatste vakantieweek. Tijd voor een tussen-evaluatie. Op de achtergrond klinken flarden zeemansliederen, van het plaatselijke shantykoor dat een concert geeft op de gemeentelijke tweemaster. Helaas overstemd door een luidruchtige motorfiets. Hanzesteden uiteraard, maar daarover staat alles al in het routeboekje. Daar hebben we niet zoveel aan toe te voegen behalve de kritische noot wat Nelie Kroes gedacht zou hebben van dit monsterverbond uit de Middeleeuwen. Het zorgde voor welvaart, dat is overal goed te zien. Onze Hollandse handelsgeest bracht ons ook hier, getuige de molens en ophaalbruggen. Oefenen met verre handelsreizen voordat we ons vizier richtten op de Oost. Na enige discussie en een volgend glas Hefe Weizen komen we op geuren, ontbrekende Heide, Schnitzels en Ostsee Bäder vol vooroorlogse grandeur. En bijna iedere dag een hert of een ree. En voor Bram natuurlijk de kraanvogels. Hoezo monotone fietsvakantie? 

In eerste instantie zijn het vooral de geuren die opvallen. Varkenslucht. Megastallen en kuilgrasbergen, her en der een plofkip-concentratiekamp. En de stank van het gif waarmee de aardappelvelden worden bespoten, met grote sproeiers achter de trekker.Later komt daar kruitdamp bij. We worden tegengehouden door een rood stoplicht dat plots opduikt halverwege een landweg. Schiessgefahr. We balen want dat betekent terug- en omfietsen, maar terwijl we die teleurstelling staan te verwerken gaat het rode licht uit. We mogen door, maar zijn er toch niet helemaal gerust op, is de kust veilig of is de stroom uitgevallen?De kruitdampen zijn nauwelijks opgetrokken. Maar we belanden veilig in het volgende dorp, al trappen we bovengemiddeld snel. Een poosje later onze eerste en enige platte band, beetje vreemd aan de binnenkant. Toch een verdwaalde kogel? Verder overal geurende bloeiende lindebomen. Ik stel me voor hoe deze zacht-zoete geur ons zal begeleiden tot Unter den Linden in Berlijn, maar dat blijkt iets te romantisch. In Berlijn zijn ze inmiddels uitgebloeid en overdekt door een dikke laag stof uit de naastgelegen bouwput, een nieuwe metrolijn wordt hier gebouwd. Berlijn is trouwens nog steeds een grote bouwput, maar daarover later meer. 

Eerst zijn we nog op het platteland. Eindeloze licht glooiende akkers (hoezo nagenoeg vlak....) met graan of nog laagstaand mais en boerderijen vol met zonnepanelen. Geen koe in de wei. Geen roofvogel in de lucht, geen mens op straat.Het weer werkt ook niet mee, het is bewolkt en twee keer moeten we de regenjas aan voor een licht buitje.De dorpseconomie bestaat uit Fahrschule, Steuerberater en Friseur. Groenteboer en slager zijn verdwenen. Met veel geluk vinden we soms nog een bakkertje dat met nog meer geluk ook een kopje koffie verkoopt. Vanzelfsprekende pakt de juffrouw dan de gebaksbordjes. Koffie ohne Torte is hier kennelijk niet denkbaar.  

Avondeten zonder Schnitzel ook niet. De eerste avond zitten we in een gedateerd en verder volledig verlaten familiehotel aan de Thülsfelder Stausee. Een droevig kijkende rokende waardin serveert de van het bord afvallende Schnitzels, XXL. Ze hadden een slecht voorjaar gehad door de kou. En nu was het schoolvakantie en nog rustig. Misschien zou een beetje moderniseren helpen, denken wij, al kauwend op de XXL en de treurige omgeving in ons opnemend. We maken voor de eerste keer kennis met de Duitse ijseetcultuur. Een toch al behoorlijk corpulente man werkt een kommetje met minstens vijf Kügeln + Beilagen weg. We komen later nog grotere ijscoupes tegen op de volle terrassen van de Eiscafés. 

De volgende dag is het landschap iets meer afwisselend, beekdalen, bossen. Bij Döttligen volgt een echt klimmetje. Bovenop rijden we prompt verkeerd, hoe zat het ook alweer met onze conditie?De groene route voert bijna tot in het centrum van Hanzestad Bremen. Twee Bett&Bike adresjes wijzen we af, makkelijk-geldverdieners die profiteren van de langskomende fietstoeristen: leeg huis, wat meubels van de kringloop, klaar. Wel behulpzame meneer trouwens. We fietsen de Altstat in en zien op de rand van het Schnoor Viertel een Gasthaus. Dat blijkt alleen nog maar kroeg, maar de lieve waardin verwijst ons naar het Birgittenkloster, 10 meter verder. Voor 70 euro slapen we voor het eerst van ons leven in een (modern) klooster bij de nonnen. Sobere kamer, kapel in de binnentuin. Geen TV en geen Wifi, wat wil een mens op vakantie nog meer. Na een lekkere douche een rondje stad, op fietsvakantie zijn we oppervlakkige cultuurbelevers. 

We eindigen op het terras van het naburige Gasthaus. Links zit het vol met oude mannen, rechts met oude vrouwen. Aan beide kanten stroomt het bier rijkelijk. En af en toe een rondje schnapps uit de huis destilleerderij.We raken in gesprek met twee buurmannen. Over typische kenmerken van Hollanders en Duitsers en over het katholicisme in de streek rond Bremen.  Dat hadden we al gezien, levensgrote Jezusbeelden in de voortuinen. We sluiten ook maar af met Schnapps. Gauw naar de nonnen, morgen weer fietsen. 

Die Schnapps zit de volgende ochtend nog in onze benen, we nemen een semirustdag en stoppen in het begin van de middag in Selsingen, in een keurig dorpshotel. De fiets gaat in de feestzaal, die wordt vanavond toch niet gebruikt. Tukje, boodschapje. En eindelijk weer internet, dat kost in Duitsland veel meer moeite dan in het meest simpele guesthouse in Laos. Op het pleintje voor het hotel zien we ’s avonds een volksgericht, het halve dorp is uitgelopen.Een jongeman die vandaag ongetrouwd dertig is geworden moet voor straf het hele pleintje schoonvegen, met daartoe ongeschikte instrumenten. Ondertussen gaat zijn vriendenkring rond met bier en Schnaps. Hij wordt uit zijn lijden verlost door een kus van een dorpse schone. Maar dat moment hebben we gemist, we lagen al weer vroeg onder de veren. Veel te warm in de zomer trouwens, al die Duitse dekbedden. 

Dag 5 gaat het een stuk langs de Elbe, door het Altes Land, ooit ingepolderd door de Hollanders. Prachtige rijke vakwerk boerderijen. Boomgaarden vol fruit. Smalle dijkpaden. We lunchen met onze zelfgekochte broodjes op de kade in Stade, een van de vele charmante Hanzestadjes. Echte Hollanders, lekker zuinig.We slapen in een stadshotel aan de  Vliet in Buxtehude. Het is de eerste echte mooie avond van zomer 2013. We brengen hem genoeglijk en schnitzelloos door op een Italiaans terras. De schutterij komt langs, jong en oud in groene jagersuniformen vol met insignes en ongetwijfeld betekenisvolle medailles. Hun rondtocht eindig natuurlijk weer op een terras. In de nacht volgen stadsgeluiden, het is zaterdagavond.  

"Aber wo is die Heide?"  

De volgende dag kunnen we de route niet goed oppakken en rijden wel 10km verkeerd. De etappe naar de Lüneburger heide is toch al vrij zwaar, veel korte stukjes, dan weer links dan weer rechts. Iedere keer weer aanzetten om vaart te maken, dat kost op de tandem toch meer moeite dan op een solofiets. Ik zit de hele tijd met mijn hoofd in het routeboek. Het gaat veel op en neer en veel is onverhard, nou ja, ongeasfalteerd. Maar die Heide is nergens te bekennen.We stranden voortijdig in het Josthof in Salzhausen (ze zijn hier erg rijk geworden van zout). Een ouderwets gasthof, boerderijstijl. Het lijkt wel een Openlucht streekmuseum. Beetje prijzig maar vooruit. Knusse kamer onder het schuine dak. Krakende vloeren, hartstikke scheef. Heerlijk gegeten op een romantisch terras. Streekgerechten: Bürgemeisterstück en zure zult. Met een lekker rosétje erbij. Na diner een rondje om de kerk en een slaapmuts in de Biergarten. ‘s Nachts rukt de vrijwillige brandweer uit. Brandlucht. Gelukkig niet in ons rietgedekte stulpje.  

De volgende dag na opnieuw een romantisch ontbijt buiten (het wordt nu toch echt zomer) nemen we een afstekertje naar  Lunebürg. We zijn al die bosweggetjes een beetje zat. Daardoor hebben we waarschijnlijk de heide gemist. Maar Bram kende die nog wel uit zijn legertijd, geen dierbare herinneringen. Vandaag is het grotendeels vlak, via een grindpad langs het kanaal en we kunnen lekker doorfietsen. We zien een bijzondere scheepslift, schepen worden 38 meter de hoogte in getild. 

In Mölln hebben we overnachtingsadvies gevraagd aan een parkeerboete mevrouw. Ze moest even denken, tja in je eigen stad slaap je nooit in een hotel. Maar even later tipte ze het Waldlust hotel, goedkoop, beetje boven het stadje. Het bleek weer een museum, maar dan heel anders. Jaren 50, met veel kunstbloemen en achterstallig schilderwerk. Verwacht elk moment Basil vanuit de kelderkast. Muffe kamer met fijn overdekt balkonnetje met uitzicht op een elektriciteitshuisje. Explosionsgefahr... 
Ons fietswasje kon er heerlijk drogen. Op loopafstand van de Stadsmitte maar Mölln bleek een vrij ongezellig stadje. Hoogtepunt was het Tijl Uilenspiegel museum, maar dat ging net dicht. Wie was dat ook al weer? We kunnen het niet opzoeken want weer geen internet.
We eten Schnitzel en Pfifferlinge, voor de variatie, het is kennelijk het seizoen voor cantharellen. We verbazen ons opnieuw over de ongezonde levensstijl van de Duitsers: roken, bier, en vet en zout eten. We zien veel mensen met Amerikaans model fors overgewicht. En die rijden dan heel langzaam op een elektrische fiets.  

De volgende dag na een lange nachtrust na een kleine zoektocht de route weer opgepakt. De Alte Frachtweg, golvend door het bos. Klimmetje in de eerste versnelling. Koffie in Ratzenburg, wat eet u erbij? Vooruit dan maar, samen een Erdberenkuchen. Verder langs het meer, eerst weer door golvend bos, later langs de havens van de Segelsport Verein op een smal maar rustig padje. 
Na nog weer meer bospad arriveren we in Lübeck, en maken foto voor het raadhuis, het eerste traject zit er op. De route loopt door een drukke winkelstraat, weer eens wat anders dan een bospad. We genieten van een terrasje en er is stadswifi, net op tijd om mijn Wordfeud spelletjes af te maken voordat ze verlopen.Tot slot langs een nog smaller en gelukkig nog rustiger pad naar Travemünde. We mogen niet fietsen in de tunnel onder de Elbe. Maar de fiets gaat in de shuttlebus, door de tunnel, kein Problem.  ‘s Avonds na de Schnitzel vanaf de hoge dijk geboeid zitten kijken naar het lossen en laden van de ferry's naar Scandinavië. Madurodam live.  
 
Traject 2
De volgende ochtend doen we een boodschappenrondje door Travemünde, een gezellig maar winderig stadje. Boutje voor de voortasbeugel, tandpasta. Kort daarna volgt voormalig Oost Duitsland, maar alle restanten van muur en wachttorens zijn opgeruimd. Slechts een kleine gedenksteen herinnert aan de dramatisch opsplitsing van dit land. We fietsen over een voormalige patrouilleweg, dwars door het bos, vlak bij het strand. Stevige Noordenwind. Veel fietsers, ze rijden de Ostsee Fernradweg. Allemaal met gloednieuwe Ortlieb fietstassen. Die route loopt grotendeels parallel aan onze route, zodat we een keer gewoon de bordjes kunnen volgen. Wordt mijn gezicht ook eens bruin.
Klimmetje 15% staat in het routeboekje, maar het bleken er drie. Daar hou ik niet zo van, dit soort verassingen. We willen morgen aan het strand een rustdag plannen en daarom niet in de stad Wismar logeren, maar daar omheen bleek het allemaal industriegebied. Kaart gekocht bij de VVV en van de route afgeweken. 

Naar Insel Poel, nooit van gehoord. Het eiland blijkt een schiereiland. We vinden een afgelegen Ferienwohnung in een voormalige boerderij. Kringloop inrichting maar wel netjes. Lekker in ons eigen huisje met prachtig uitzicht op zee, met keuken dus vandaag eens iets anders dan Bratkartoffeln. De supermarkt levert helaas weinig culinaire inspiratie, maar pasta met groente kunnen we wel bij elkaar scharrelen.Vroeg naar bed, het is buiten pikdonker, het zachte ruisen van de golven op de achtergrond sust ons in slaap. 

Dag 10. Rustdag maar zoals altijd toch weer fietsen. Rondje eiland. Badgasten, veel fietsers. Korenvelden. Niet zo mooi als onze Waddeneilanden, minder natuur. Late Lunch thuis in de tuin met het prachtige uitzicht , pastasalade en gerookte zalm, gisteren gekocht in stalletje aan de weg. Je ruikt hier overal de rooklucht van de visrokerijen. Boekje lezen in de tuin, dagboek bijwerken. Echt rust. Dat mag ook wel na tot nu toe 86 km gemiddeld per dag. 

Dag 11. Met de wind in de rug oostwaarts, eerst een stuk langs de provinciale weg, maar die is niet zo druk en er ligt een fraai fietspad. Het is hier in Duitsland toch goed voor elkaar, veel vrij liggende fietspaden, alles keurig bewegwijzerd. Soms loopt het fietspad over de stoep en dat vinden wij Hollanders wat ongemakkelijk, de stoep is voor voetgangers. We hebben er daarentegen geen moeite mee om een eenrichtingsverkeersweg in te fietsen. Een luid brullende Duitser wijst ons op ons onverantwoord weggedrag. Nog nooit in Holland geweest zeker, dat soort bordjes gelden toch zeker niet voor fietsers 
We kunnen vandaag lekker doorfietsen. Er liggen dikke cruiseschepen in de haven van Rostock, en ook weer veerboten naar Zweden, maar nu heel dichtbij. Wat een joekels.We fietsen door mooie badplaatsen, chique en met vooroorlogse grandeur. Alles recent gerestaureerd en keurig in de verf. Prachtige promenades. Wel vreemd dat je moet betalen voor toegang tot het strand. Om kwart voor drie hebben we al dik 85 km afgelegd, stoppen maar. In Graal Müritz vinden we in een ouderwets hotel, Heiderose, maar weer geen heidestruikje te bekennen. ’s Avonds eten we heerlijk vis met zicht op zee en op de kleine kermis. Je krijgt er een echt vakantiegevoel van. 

Dag 12 gaat het verder over de dijkjes, eerst aan de zeekust, later aan de boddenkant (dat zou bij ons de Waddenkant heten).  Gezinsvakantieplaatsen. Soms tricky laverend door de badgasten. Ik zit er een beetje door heen, doe een pleidooi voor een semi-rustdag. Maar na een stevige heerlijke lunch in Barth gaat het weer, er zit weer benzine in. De eerstvolgende Hanzestad is Stralsund, dat is nog even fietsen dus maar even naar het Bett&Bike hotel gebeld. Ze hebben nog net één kamer. We fietsen door prachtige wetlands, veel rustiger dan aan de kust. Een bordje verwijst naar een Kraanvogel uitzichtpunt, maar dat blijkt gesloten. Zouden ze dan hier toch niet zijn in de zomer, Bram had begrepen van wel.In het Bike und Bett hotel slapen we op de derde verdieping, op een vrolijke en zonnige kamer met uitzicht op de stadsdaken. We hebben een leuke avond in de stad, waarbij we eindelijk eens normale porties kregen zonder al te veel zout. Om half tien ging het licht uit, 107 km is toch best wel ver….. 

Dag 13
Uitgeslapen tot tien over acht = tien en half uur slapen...! Besloten het rustiger aan te doen vandaag. Brug naar Rügen, gelukkig niet de hoge. Nadien leuk fietspaadje door golvend landschap. We halen allemaal boat und bike fietsers in met een geel fietstasje. Stukje forse tegenwind. Bewolkt vandaag. We hebben niet genoeg tijd om ook nog een rondje Rügen te doen, dat bewaren we maar tot later. Buiten het hoogseizoen, want het is hier toch wel vrij druk in juli.Met de pont keren we terug naar het vasteland, we kunnen er als fietser zo oprijden, is hij gratis? Er komt niemand om geld leuren.Stormachtige overtocht. 
Nadien eten we Schinkenknackker bij kraampje in de haven, je moet als je in Duitsland bent toch een keer een worst eten. Bij die ene keer gaat het ook zeker blijven.De route leidt over een wandelpad, maar dat gaat niet lekker, we gaan terug naar de hoofdweg en hebben vervolgens een afstekertje gemaakt, lekker knallen met de wind in de rug. Terrasje in Greifswald, waar een hondje woest blaft tegen een opspuitende fontein in de waterspeeltuin, tot grote hilariteit van de terrraszitters rondom.
In Wieck krijg ik dan toch mijn semi-rustdag, om 2 uur gestopt in hotelletje zur Fähre, bij de Hollandse ophaalbrug. Gebadderd in het bad in de kleine suite. Tour de France gekeken, etappe naar Mont Ventoux. Wij Hollanders doen eindelijk weer eens mee. ‘s Avonds valt er een klein regenbuitje, maar dat is niet erg want u begrijpt het al, we liggen weer vroeg in bed. 

Dag 14. Op naar Polska. We zijn er nog nooit geweest dus die kans moeten we grijpen. Over Insel Usedom, andermaal laverend tussen de badgasten. In alle glorie herstelde grandeur, zeebadplaatsen zoals 100 jaar geleden. Het is er druk. Drie 16% klimmetjes in het bos, hijgend kom ik boven. De Poolse grens is wel gemarkeerd, maar er is geen douane te bekennen, ook Schengen dus, we wisten het eigenlijk niet zeker. We maken een foto voor het Polska - Deutschland bord, moesten er even voor in de rij staan.Ik had via Booking gisteren een hotel geboekt, onzeker wat in Polen aan te treffen. Het overtrof al onze verwachtingen. Mooi hotel, gloednieuw, grote kamer met balkon, met zicht op klussende hardwerkende Polen om 6 uur ’s avonds. Dat harde werken doen ze thuis dus kennelijk ook. 
We eten bij café Amsterdam op de promenade en observeren onderwijl de langslopende mensen. De Polen zijn dunner, chiquer en ze roken niet zoveel als hun westerburen. Tot slot maken we een avondpromenade langs living statues en draaimolens en lopen over het strand weer terug. Even voor de foto in een karakteristieke strandkorf. Afsluitend drinken we nog een biertje op ons balkonnetje. Het lijkt wel vakantie, volgend jaar weer Polen?  

Dag 15
Groot ontbijtbuffet met volop vette happen. Leek wel een koud buffet met asperges in ham rolletjes.  Daarna door wijken met Stazi flats, toch iets minder fraai dan gisteren maar niet zo troosteloos als verwacht. Vanuit de haven van Kamminke vaart een veerboot dagelijks twee keer naar Uckermünde, wat een fijne afsteker zou zijn, Maar vandaag, dinsdag gaat hij naar Stettin. Er volgt een supersteil klimmetje langs een mooie tuin. Ik moet afstappen, voor het eerst deze vakantie. Daarna langs de zuidkant van Usedom door lieflijke natuur, vol mooie bermbloemen. Weer eens een ree gezien, dat hadden we al een paar dagen niet meer gezien aan die drukke zeekust.  
25 km verderop zou ook een veerpont zijn, maar de haven oogt verlaten. Een gezin op het terras van de naburige Gaststube meldt dat de veerman eraan komt, die hebben ze net gebeld. Maar kan onze tandem daar wel bij? De waardin gaat het navragen bij haar echtgenoot "Sepp maakt geen probleem” . Als Sepp, prototype fisherman friend, arriveert ontstaan Aziatische taferelen met gammel bootje, maar alles past erin en we stuiven naar de overkant. 7 euro pp, dat is dan weer niet zo Aziatisch. 
Nadien echt heel prachtig wetland, met zeearend en kraanvogels, kilometers lang. We houden weer een semi rustdag, in Uckermünde. Het stadje ligt aan meerdere fietsroutes dus het hotel stroomt al vroeg in de middag vol met fietsende pensionado's.Avonds is er folkrock op het plein, het publiek gezeten aan gezellige biertafels. 

Waarom takelen die Duitse vrouwen zich zo toe, met tatttoos, piercings en bizarre kleuren in hun kapsels? En de mannen kunnen er ook wat van. 

Dag 16
Landinwaarts, zuidwaarts, nu volgens de Berlin- Usedom Radweg. De Hanzeroute gaat niet langs Berlijn, onze eindbestemming. Aanvankelijk volgt het een oninteressant fietspad langs een drukke weg, maar eigenlijk houden we wel van lekker doorfietsen. Goede benen vandaag. Geen spectaculair landschap, licht golvend. Onderweg veel kazernes. Kinderkopjes in de dorpen maar vaak wel met een smal geasfalteerd fietsstrookje.
Pas na 31 km is er koffie in een Konditorei. Dikke Duitse XXL vrouwen doen zich te goed aan decimeters Torte mit Sahne. Aangekondigde klimmetjes in het routeboekje stellen niks voor. Veel fietsers - tegenliggers dus voor de zekerheid het beoogde pensionnetje maar even gebeld rond het middaguur. Op de Bauernhof, 50 euro, weer goed voor het gemiddelde. Terwijl we lang wachten op het groentenloze avondeten overvliegende kraanvogels gezien en later nog een klauwier. Met een literfles Muller-Thurgau overbruggen we de wachtperiode. U begrijpt het al…. 

Dag 17
Aan het ontbijt waarschuwt een jong stel ons voor de klimmen die gaan komen. We hadden echter geen problemen ermee, maar het gaat wel de hele dag op en neer langs de oevers van talloze meren. Leuke etappe. Veel fietspaden, veel fietsende vakantie- gezinnetjes. Weer kraanvogels, heel dichtbij. We vinden een kamer boven een kroeg in Bernau, min of meer een voorstad van Berlijn. Schitzeldag vandaag, € 7,50 maar toch maar wat extra groente besteld om de tekorten van gisteren te compenseren. Daarna maken we een stadswandeling, de binnenstad wordt omgrensd door een gerestaureerde stadsmuur.  

Dag 18
Vandaag de laatste kilometers naar Berlijn, langs Kleingartens en volksparken, door villawijken en achterbuurten. We moeten veel de weg zoeken, de bordjes zijn gestolen of omgedraaid. Buurtbewoners wijzen ons ongevraagd de weg, gewend aan zoekende fietser. We drinken in Prenzlauerberg koffie bij een trendy café langs de voormalige muur. Berlijn is nog steeds een grote bouwput, de Linden unter den Linden uitgebloeid en onder het stof. We maken foto's bij de Brandenburger Tor, net als drie jaar geleden toch wel weer een emotioneel moment, na 1400 km in 18 dagen.Na de douche in het hotel lunchen we met Flammkuchen op een terrasboor aan de Spree en mijmeren over hoe leuk het weer was en hoe trots we weer zijn op onszelf. We sluiten de vakantie af met Aziatisch eten op de Savigny Platz, heerlijk na al die Schnitzels, met een boeiend gesprek met Italianen naast ons, in het Nederlands nota bene. Ze hadden jaren aan de universiteit in Leiden gedoceerd. We lopen in een half uur terug naar het hotel, niet genoeg gefietst vandaag… 

Dag 19
Met de trein terug naar huis. Helaas niet comfortabel met 1 Amsterdamse overstap, maar door dijkdoorbraken langs de Elbe met 4 extra overstappen. Als we om 8 uur ’s avonds thuis komen staat een heerlijk diner gekookt door dochterlief klaar. We kunnen meteen ons verhaal kwijt, op een prachtige zomeravond in de polder. Het is ook weer goed om thuis te zijn. 
 
Datum Start Eind Km Km stand Hotel Kosten Bijzonderheden  
2 juli Thuis Leiden 8 3450       Vlak
  Leiden Groningen         Trein  
  Groningen Bourtange 114   Stakenborg 85   Vlak
3 juli Bourtange Petersfeld 89   Dittrich 65   Heel licht glooiend
4 juli Petersfeld Bremen 96   Birgittenkloster 70   Een klimmetje 60 meter
5juli Bremen Seslingen 55   Seslinger hof 75   Heel licht glooiend
6 juli Selsingen Buxtehude 89   Zur Mühle 92   Vlakjes
7 juli Buxtehude Salzhausen 75   Josthof 110 Verkeerd gestart+ 10 km Glooiend tot 120 meter. Veel onverhard
8 juli Salzhausen Mölln 90 4058 Waldlust 58   Vlak
9 juli Mölln Travemünde 72   Grüner Jäger 87   Bjina volledig bospad. Glooiend
10 juli Travemünde Insel Poel 87 4215 Bauernhof 65   Steilkuste, paar klimmetjes
11 juli Insel Poel Insel Poel 27   Bauernhof 65 Rondrit  
12 juli Insel Poel Graal- Müritz 89   Heiderose 78   Licht glooiend tot vlak
13 juli Graal- Müritz Stralsund 107   Peiss 90   Vlak
14 juli Stralsund Wieck 58   Zur Fähre 93   Vlak
15 juli Wieck Simoniciescz 80   WillaAtena 88   3 klimmetjes15%
16 juli Simoniciescz Ueckermühde 63   Am Markt 93   Pontje. Klimmetje 12% + tegenwind
17 juli Ueckermühde Seehausen 87   Am Gutshof 50   Licht glooiemd
18 juli Seehausen Bernau 86   Zum Zicken Schulze 69   Beetje heuvelachtig
19 juli Bernau Berlin 38 4866 Les Nations 77   Vlak